cultural leadership studiesJMLDUnknown621531سوسن ابولیSosan Aboliگروه آموزش متوسطه، وزارت آموزش و پرورش، آموزش و پرورش استان اردبیل، پارس‌آباد، ایران | Secondary Education Department, Ministry of Education, Ardabil Province Education Office, Parsabad, Iran (sosan.aboli58@gmail.com2امیر حسن زادهAmir Hasanzadehگروه آموزش زبان انگلیسی، پردیس علامه طباطبایی اردبیل، دانشگاه فرهنگیان، اردبیل، ایران | Department of English Language Teaching, Ardabil Allameh Tabataba'i Campus, Farhangian University, Ardabil, Iranhasanzadehamira@gmail.com3اسما ابولیAsma Aboliگروه آموزش متوسطه، وزارت آموزش و پرورش، آموزش و پرورش استان اردبیل، پارس‌آباد، ایران | Secondary Education Department, Ministry of Education, Ardabil Province Education Office, Parsabad, Iranasma.aboli021@gmail.comپس از انقلاب اسلامی ایران، موج گسترده‌ای از مهاجرت روشنفکران، دانشگاهیان و هنرمندان ایرانی به غرب، زمینه‌ساز پیدایش ژانری نو در ادبیات جهان شد: ادبیات انگلیسی‌نویس ایرانی. این پژوهش با هدف تبیین و تحلیل راهبردهای گفتمانی و روایتی بازساخت هویت ایرانی در آثار نویسندگان پس از انقلاب انجام شده است. پژوهش حاضر از نوع کیفی-بنیادی است و با بهره‌گیری از روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف (سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین) و تحلیل مضمون براون و کلارک، به بررسی ۱۵ اثر شاخص (شامل خاطره‌نگاری، رمان و رمان گرافیکی) منتشر شده بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۵ پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این آثار از طریق تولید «ضد-روایت‌هایی» در فضای حدواسط فرهنگی، همزمان به چالش کلیشه‌های شرق‌شناسانه غرب و نقد ضمنی گفتمان رسمی درون ایران می‌پردازند. پنج مضمون اصلی شناسایی شد: ایران به مثابه «سرزمین گمشده»، مادر و مادربزرگ به مثابه حافظان سنت، انگلیسی‌نویسی به مثابه آشپزی بینافرهنگی، حجاب به مثابه ابژه مرزی، و بازگشت غیرممکن. نتایج نشان می‌دهد که زنان با ۳/۷۳ درصد آثار، راویان اصلی این ادبیات هستند و مسئله جنسیت، محور تقابل سنت و مدرنیته در بازساخت هویت ایرانی است. زبان انگلیسی نیز نه ابزار سلطه، که عرصه‌ای برای مقاومت از درون و عاملیت سوژه دیاسپورا عمل می‌کند. این پژوهش با ارائه الگویی نظری برای تحلیل پیوند روایت و هویت در ادبیات مهاجر، به غنای مطالعات دیاسپورا و پسااستعمار در بافتار ایرانی کمک می‌کند.Following the Islamic Revolution of Iran, a massive wave of emigration of Iranian intellectuals, academics, and artists to the West laid the groundwork for the emergence of a new genre in world literature: Iranian English-language literature. This study aims to explain and analyze the discursive and narrative strategies of reconstructing Iranian identity in the works of post-revolutionary authors. The present research is qualitative-fundamental in nature and employs Fairclough's Critical Discourse Analysis (three levels: description, interpretation, and explanation) combined with Braun and Clarke's Thematic Analysis to examine 15 prominent works (including memoirs, novels, and graphic novels) published between 1990 and 2025. The findings indicate that these works, through the production of "counter-narratives" within a liminal cultural space, simultaneously challenge Western Orientalist stereotypes and implicitly critique the official discourse within Iran. Five main themes were identified: Iran as the "lost land," mother and grandmother as guardians of tradition, English writing as intercultural cooking, the veil as a border object, and the impossible return. The results show that women, comprising 73.3% of the authors, are the primary narrators of this literature, and the issue of gender serves as the axis of the tradition-modernity conflict in the reconstruction of Iranian identity. The English language also functions not as an instrument of domination, but as an arena for resistance from within and for the agency of the diasporic subject. By providing a theoretical model for analyzing the link between narrative and identity in immigrant literature, this research contributes to the enrichment of diaspora and postcolonial studies within the Iranian context.ادبیات انگلیسی‌نویس ایرانی، بازساخت هویت، دیاسپورای ایرانی، تحلیل گفتمان انتقادی، هویت حدواسطIranian English-language literature, identity reconstruction, Iranian diaspora, Critical Discourse Analysis, liminal identityfa