Journal of Cultural leadership StudiesDesigning a Model of Empowering Leadership Competencies in Iranian Higher Education Institutionshossein hamzaviحسین حمزویدانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، دانشکده حسابداری و مدیریت، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | Ph.D. Candidate in Human Resource Management, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.0009-0004-2380-1000Vajhollah Ghorbanizadehوجه الله قربانی زادهاستاد گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.0000-0001-7621-7597Alireza Kooshki Jahromiعلیرضا کوشکی جهرمیدانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. | Associate Professor, Department of Public Administration, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.0000-0001-6175-447Xهدف از انجام این پژوهش، طراحی مدل شایستگی‌های رهبری توانمندساز در مؤسسات آموزش عالی ایران بود. این پژوهش از نظر اجرا کیفی، از نظر هدف کاربردی، و از نظر ماهیت اکتشافی-توصیفی بود. جامعه‌ی آماری شامل اسناد، مقالات و گزارش‌های چاپ‌شده در بازه‌ی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۵ شمسی و ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۶ میلادی از پایگاه‌های علمی معتبر بود. روش پژوهش بر اساس الگوی هفت‌مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو (۲۰۰۷) و با تحلیل محتوای کیفی و کدگذاری سه‌مرحله‌ای انجام شد. یافته‌ها نشان داد مدل شایستگی‌های رهبری توانمندساز در مؤسسات آموزش عالی ایران مشتمل بر ۵ شایستگی اصلی، ۲۱ مؤلفه‌ی فرعی و ۱۱۲ شاخص است که شایستگی‌های اصلی آن عبارتند از: شایستگی‌های راهبردی و بینشی، شایستگی‌های ارتباطی و تعاملی، شایستگی‌های اخلاقی و ارزشی، شایستگی‌های توسعه‌ای و آموزشی، و شایستگی‌های شخصی و روان‌شناختی. نتایج نشان داد رهبری توانمندساز در مؤسسات آموزش عالی ایران پدیده‌ای چندبعدی، پویا و زمینه‌محور است که در آن شایستگی‌های راهبردی به عنوان بستر اصلی، شایستگی‌های ارتباطی به عنوان حلقه‌ی اتصال به اعضای سازمان، شایستگی‌های اخلاقی به عنوان عنصر اعتمادساز و تمایزبخش، شایستگی‌های توسعه‌ای به عنوان موتور رشد سرمایه انسانی، و شایستگی‌های شخصی و روان‌شناختی به عنوان شرط بقا و پایداری رهبر در محیط متغیر آموزش عالی ایفای نقش می‌کنند.The purpose of this research was to design a model of empowering leadership competencies in Iranian higher education institutions. This research was qualitative in terms of implementation, applied in terms of purpose, and exploratory-descriptive in nature. The statistical population included documents, articles, and reports published between 2010 and 2026 from reputable scientific databases. The research method was based on the seven-step framework of Sandelowski and Barroso (2007) and was conducted through qualitative content analysis and three-stage coding. The findings showed that the model of empowering leadership competencies in Iranian higher education institutions consists of 5 main competencies, 21 sub-components, and 112 indicators, with the main competencies being: strategic and visionary competencies, communicative and interactive competencies, ethical and value-based competencies, developmental and educational competencies, and personal and psychological competencies. The results showed that empowering leadership in Iranian higher education institutions is a multidimensional, dynamic, and context-based phenomenon in which strategic competencies serve as the main foundation, communicative competencies as the link to organizational members, ethical competencies as the trust-building and differentiating element, developmental competencies as the engine of human capital growth, and personal and psychological competencies as the condition for the leader's survival and sustainability in the changing higher education environment.